Hronologija odnosa

Bosne i Hercegovine i Evropske unije

Ključni događaji u odnosima Bosne i Hercegovine i Evropske unije od 1997. do 2017. godine su:
1997

1997. godina

Savjet ministara Evropske unije postavlja političke i ekonomske uslove za razvoj bilateralnih odnosa. Bosni i Hercegovini se pruža mogućnost korištenja autonomnih trgovinskih povlastica.

1998

1998. godina

Uspostavljanje EU/BiH Konsultativne radne grupe (Consultative Task Force-CTF) koja osigurava tehničku i stručnu pomoć u području administracije, regulatornog okvira i politike.

1999

Maj 1999. godina

Počinje Proces stabilizacije i pridruživanja (Stabilisation and Association Process- SAP). Proces stabilizacije i pridruživanja nudi jasnu mogućnost integracije za Bosnu i Hercegovinu kao i ostalih pet zemalja regije zapadnog Balkana u EU.

1999

Juni 1999. godina

Pokrenute aktivnosti Pakta stabilnosti za jugoistočnu Evropu, kojem je strateški cilj stabilizacija u jugoistočnoj Evropi putem približavanja zemalja regije evroatlanskim integracijama, te jačanja regionalne saradnje. U Sarajevu je u julu 1999. godine održan Samit šefova zemalja i vlada Evrope, Kanade, Japana i SAD-a na kome je podržano i ozvaničeno osnivanje Pakta stabilnosti za jugoistočnu Evropu.

2000

Mart 2000. godina

Objavljena Mapa puta EU (Road Map). Ovaj dokument je definisao 18 ključnih uslova koje Bosna i Hercegovina treba da ispuni kako bi se pristupilo izradi Studije izvodljivosti (Feasibility Study) za otpočinjanje pregovora o Sporazumu o stabilizaciji i pridruživanju (SSP).

2000

2000. godina

Uveden bescarinski pristup proizvoda iz Bosne i Hercegovine unutrašnjem tržištu Evropske unije (Autonomus Trade Measure – ATM).

2000

Decembar 2000. godine

Savjet Evropske unije je usvojilo Uredbu 2666/2000 o programu pomoći EU za obnovu, razvoj i stabilizaciju – CARDS (Community Assistance for Reconstruction, Development and Stabilisation). CARDS je bio program tehničke pomoći Evropske unije za obnovu, razvoj i stabilizaciju namijenjen Albaniji, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, BJR Makedoniji i Saveznoj Republici Jugoslaviji (Srbija i Crna Gora).

2003

Mart 2003. godine

Rad na Studiji izvodljivosti je počeo. Evropska komisija je uručila Vijeću ministara BiH upitnik od 346 pitanja, koja su pokrivala oblast ekonomskog i političkog uređenja BiH te ostalih oblasti, koje su relevantne za zaključivanje Sporazuma o stabilizaciji i pridurživanju.

2003

Novembar 2003. godine

Evropska komisija je usvojila ocjenu Studije izvodljivosti. Studija izvodljivosti identificirala je 16 prioritetnih oblasti u kojima bi suštinski reformski napredak bio osnova Evropskoj komisiji da preporuči Savjetu EU otvaranje pregovora sa BiH o Sporazumu o stabilizaciji i pridurživanju.

2004

Mart 2004. godine

Savjet Evropske unije je usvojilo prvo Evropsko partnerstvo sa Bosnom i Hercegovinom.

2005

Novembar 2005. godine

25. novembra u Sarajevu su zvanično pokrenuti pregovori o Sporazumu o stabilizaciji i pridruživanju.

2006

Januar 2006. godine

Održana Prva plenarna runda pregovora o SSP-u između EU i BiH i Prvi plenarni sastanak Praćenja procesa reformi (Reform Process Monitoring - RPM), koje zamjenjuje dotadašnje Konsultativno radno tijelo; Vijeće Evropske unije je usvajilo drugo Evropsko partnerstvo sa Bosnom i Hercegovinom.

2007

Januar 2007. godine

Uspostavljen instrument pretpristupne pomoći (Instrument for Pre-accession Assistance - IPA), namijenjen za sve pretpristupne aktivnosti, koje finansira Evropska komisija.

2007

Novembar 2007. godine

Okončani tehnički pregovori o Sporazumu o stabilizaciji i pridruživanju, a parafiranje i potpisivanje zavisi od ispunjenja političkih uslova.

2007

Decembar 2007. godine

4. decembra parafiran Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju.

2008

Februar 2008. godine

Savjet Evropske unije je usvojilo treće Evropsko partnerstvo sa Bosnom i Hercegovinom.

2008

Februar 2008. godine

20. februara potpisan Okvirni sporazum o pravilima saradnje za provedbu finansijske podrške Evropske komisije BiH u okviru Instrumenta za pretpristupnu pomoć (IPA).

2008

Juni 2008. godine

16. juna potpisan Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju.

2008

Juli 2008. godine

1. jula stupa na snagu Privremeni sporazum o trgovini i trgovinskim pitanjima.

2008

Novembar 2008. godine

Održan prvi sastanak Privremenog odbora za stabilizaciju i pridruživanje, kao najvišeg tijela u okviru Procesu stabilizacije i pridruživanja, čiji je osnovni zadatak (zajedno sa 6 Privremenih pododbora), praćenje ispunjavanja obaveza određenih Privremenim sporazumom.

2011

Juni 2011. godine

Održan prvi sastanak Strukturisanog dijaloga o pravosuđu između Bosne i Hercegovine i Evropske unije.

2012

27. juna 2012. godine

održan 1. sastanak Dijaloga na visokom nivou o procesu pristupanja BiH, kada je uručena Mapa puta za zahtjev za članstvo BiH u EU. Drugi sastanak je održan u novembru 2012. godine.

2013

1. juli 2013. godine

Republika Hrvatska postaje 28. članica EU, a Bosna i Hercegovina po prvi put ima granicu sa jednom državom članicom Evropske unije.

2014

Januar 2014. godine

EU je uspostavila novi Instrument pretpristupne pomoći IPA II za period 2014 – 2020.

2015

01. juna 2015. godine

stupio na snagu Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju između EU i Bosne i Hercegovine

2016

15. februar 2016. godine

u skladu sa članom 49. Ugovora o Evropskoj uniji, BiH je u okviru holandskog predsjedavanja Savjetom EU podnijela formalni „zahtjev za članstvo u EU“.

2016

20. septembar 2016. godine:

Savjet Evropske unije pozvalo Evropsku komisiju da pripremi mišljenje o Zahtjevu BiH za članstvo u EU

Danas

Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju

Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju između Evropskih zajednica i njihovih država članica, sa jedne strane, i Bosne i Hercegovine sa druge strane potpisan je u Luksemburgu 16. juna 2008. godine.

Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju (SSP) je nova, treća generacija sporazuma o pridruživanju ponuđena isključivo državama zapadnog Balkana, u sklopu Procesa stabilizacije i pridruživanja. Sporazum se potpisuje na neodređeno vrijeme s ciljem doprinosa ekonomskoj i političkoj stabilnosti Bosne i Hercegovine. Države koje su postale članice petim proširenjem Evropske unije su potpisale sporazume o pridruživanju (tzv. Evropske sporazume). Osnovna razlika između dva spomenuta sporazuma je u sadržaju „evolutivne klauzule“ u SSP-u i naglašavanju regionalne saradnje na Zapadnom Balkanu.
Potpisivanjem SSP-a, Bosni i Hercegovini je zahvaljujući „evolutivnoj klauzuli“ potvrđen status države potencijalne kandidatkinje. To je mnogo više nego što su države potpisnice Evropskog sporazuma dobile u pogledu daljnjeg pristupanja EU. Druga razlika se ogleda u regionalnoj saradnji, gdje se država potpisnica obavezuje da će potpisati bilateralne ugovore/sporazume sa zemljama Procesa stabilizacije i pridruživanja i državama kandidatkinjama.
SSP je sporazum „mještovitog“ karaktera, što znači da su pored Evropske unije, ugovornice i sve države članice budući da SSP obuhvata područja koja nisu jedino u nadležnosti EU. već spadaju i u nadležnost država članica.
Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju se sastoji od 10 glava:

1.

Opšti principi

2.

Politički dijalog

3.

Regionalna saradnja

4.

Slobodno kretanje robe

5.

Kretanje radnika, poslovno nastanjivanje, pružanje usluga, kretanje kapitala

6.

Usklađivanje prava, provođenje prava i pravila konkurencije

7.

Pravda, sloboda i sigurnost

9.

Finansijska saradnja

10.

Institucionalne, opšte i završne odredbe

Potpisivanjem Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju Bosna i Hercegovina je stupila u prvi ugovorni odnos sa Evropskom unijom. S obzirom da je u pitanju sporazum mješovitog karaktera, da bi stupio na snagu mora biti potvrđen odnosno ratificiran u parlamentima svih država članica i Evropskom parlamentu. Predsjedništvo BiH je u novembru 2008. godine ratifikovalo SSP. Do završetka procesa ratifikacije u EU, na snazi je Privremeni sporazum (Interim Agreement) koji je dio SSP-a i koji najvećim dijelom reguliše pitanja trgovine i transporta između BiH i Evropske unije. Tokom tehničkih rundi pregovora najviše vremena i napora je uloženo upravo u trgovinske odredbe i liste proizvoda za koje će Bosna i Hercegovina, postepeno u periodu od 5 godina, davati carinske ustupke do potpune liberalizacije trgovine sa Evropskom unijom. Zadatak BiH je da sprovede odredbe Privremenog sporazuma i da nastavi sa svojim aktivnostima i ispunjavanjem kriterijuma za punopravno članstvo.
Nakon stupanja na snagu SSP-a, slijedeći korak je podnošenje zahtjeva za članstvo u EU i sticanje statusa kandidata

Sporazum je dostupan na:

Odluka o sistemu koordinacije procesa evropskih integracija:

Odluka o sistemu koordinacije uređuje osnivanje, sastav, ovlaštenja i način rada tijela sistema koordinacije procesa evropskih integracije u Bosni i Hercegovini. Tijela zadužena za koordinaciju procesa evropskih integracija su Kolegij za evropske integracije, Ministarske konferencije, Komisija za evropske integracije, Radne grupe za evropske integracije. Predviđeno je i osnivanje stalnih delegacije Bosne i Hercegovine u okviru tijela osnovanih na osnovu Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju.
Odluka je, na prijedlog Direkcije za evropske integracije, usvojena od strane Savjeta ministara Bosne i Hercegovine na 69. sjednici 23. avgusta 2016. godine.
Sve institucije i nivoi vlasti u Bosni i Hercegovini su pozvani da preduzmu aktivnosti na uspostavljanju i funkcionisanju tijela sistema koordinacije.

Odluka je dostupna na:

Paket proširenja

Paket proširenja je skup dokumenata koje Evropska komisija izdaje na godišnjoj osnovi, a kojima se određuje okvir za pristupanje država kandidatkinja i potencijalnih kandidatkinja Evropskoj uniji. Ovaj paket uključuje izvješće o napretku, evropsko partnerstvo i strateški dokument za proširenje, a može sadržavati određene dodatne dokumente. Prvi paketi proširenja objavljeni su 2005. godine, i to za države kandidatkinje: Hrvatsku, Makedoniju i Tursku, te države potencijalne kandidatkinje: Albaniju, Bosnu i Hercegovinu, Crnu Goru i Srbiju, te Kosovo*.

Strategija proširenja

„Strategija proširenja i ključni izazovi“ (Strategija) je jedan od dokumenata iz Paketa proširenja. Strategijom se daje pregled stanja, navode ključni elementi, odnosno ključni izazovi za narednu godinu, postavlja strateška orijentacija u pogledu politike proširenja, daje vrlo kratak pregled napretka koje su ostvarile države kandidatkinje i potencijalne kandidatkinje, navodi kako i na koji način će EU nastaviti pružati potporu (tehničku i financijsku) i na kraju donosi opće preporuke, odnosno stratešku orijentaciju ključnu za održavanje politike proširenja, te zaključke o svakoj državi kandidatkinji i potencijalnoj kandidatkinji. Strategiju najčešće prati dodatak u kojem su nešto detaljnije iznesene ocjene i nalazi EK o napretku u procesu pristupanja EU.

Strategiju proširenja za 2016. godinu pogledajte na:

Reformska agenda

Povećanje poreza, akciza, smanjenje broja zaposlenih u javnom sektoru, strukturalne reforme u oblasti radnog zakonodavstva, jačanje fiskalnog sistema, reforma javne uprave, politike zapošljavanja u javnom sektoru, unaprijeđenje poslovne klime i konkurentnosti, reforme socijalnih davanja, restrukruiranje javnih preduzeća, reforme zdravstvenog sektora i vladavina prava, samo su neke od tačaka koje su dio Reformske agende, koju bi Bosna i Hercegovina trebala slijediti u svakoj tački, najmanje naredne tri godine ako želi ijedan kredit Međunarodnog monetarnog fonda (MMF), Svjetske banke (WB) i Europske unije, koja je i predlagač Agende.

Reformsku agendu za period od 2015-2018. godine pogledajte na:

Izvještaj o napretku

Izvještaj o napretku je dokument kojim Evropska komisija pruža informacije o napretku koji je određena država kandidatkinja i potencijalna kandidatkinja za članstvo postigla u ispunjavanju uslova i ciljeva koje je postavila Evropska unija, kao i sažetak operativnih mjera koje je potrebno poduzeti na osnovi utvrđenih planova djelovanja.

Izvještaj o napretku za BiH za 2016. godinu pogledajte na:

Alternativni izvještaj o napretku:

Inicijativa za monitoring evropskih integracija BiH, koja okuplja trideset organizacija civilnog društva koja doprinosi praćenju reformi i nadgleda primjenu politika, prava i standarda Evropske unije, već nekoliko godina izdaje Alternativni izvještaj za BiH iz oblasti političkih kriterijuma. Izvještaj predstavlja zajednički napor više desetina osoba i organizacija, čiji je zajednički cilj bio da se iz ugla organizacija civilnog društva predstavi aktuelno stanje integracija Bosne i Hercegovine.
Izvještaj se u potpunosti fokusira na tzv. političke kriterije, s naglaskom na:

  • stepen demokratičnosti i funkcionisanje države;
  • vladavinu prava i korupcije;
  • ljudska prava, naročito prava manjinskih i ranjivih grupa;
  • tranzicionu pravdu.

Alternativni izvještaj za BiH 2016: Politički kriteriji pogledajte na:

TOP