Pregled pregovaračkih poglavlja

Pregovori o članstvu u Evropskoj uniji između države kandidata i država članica EU vode se o uslovima i načinu prihvatanja i sprovođenja pravne tekovine EU (acquis communautaire-a). U svrhu pregovora o članstvu, acquis se deli u poglavlja pregovora. Države knadidati petog kruga proširenja (2005/2007.) vodile su pregovore o 31 poglavlju, a sadašnje države kandidati s kojima su pregovori o članstvu otvoreni 2005. godine (Turska i Hrvatska) i nakon toga (Island i Crna Gora) pregovaraju o 35 poglavlja acquis-a.

Poglavlja acquis communautaire-a su:

1

Free movement of goods

2

Freedom of movement for workers

3

Right of establishment and freedom to provide services

4

Free movement of capital

5

Public procurement

6

Company law

7

Intellectual property law

8

Competition policy

9

Financial services

10

Information society and media

11

Agriculture and rural development

12

Food safety, veterinary and phytosanitary policy

13

Fisheries

15

Energy

16

Taxation

17

Economic and monetary policy

18

Statistics

19

Social policy and employment

20

Enterprise and industrial policy

21

Trans-European networks

22

Regional policy and coordination of structural instruments

23

Judiciary and fundamental rights

24

Justice, freedom and security

25

Science and research

26

Education and culture

27

Environment

28

Consumer and health protection

29

Customs union

30

External relations

31

Foreign, security and defence policy

32

Financial control

33

Financial and budgetary provisions

34

Institutions

35

Other issues

Šta su pregovori o pristupanju?

Pregovori o pristupanju su pregovori o uslovima pod kojim država kandidat pristupa Evropskoj uniji i njenim osnivačkim ugovorima, a koji se nakon završetka pregovora utvrđuju međunarodnim ugovorom između država članica Evropske unije i države kandidata, tzv. Ugovorom o pristupanju. Pristupni pregovori se vode na osnovu pregovaračkog okvira koji određuje metod i vodeće principe pregovora, u skladu sa Zaključcima Evropskog saveta od decembra 2004. Pregovori se vode u okviru Međuvladine konferencije u kojoj učestvuju države članice EU s jedne i država kandidat s druge strane. Tokom pregovora, pregovaračke pozicije Evropske unije zastupa predsedavajući Saveta Evropske unije, dok sa strane države kandidata to čini državna delegacija. Stupanje u članstvo Evropske unije uslovljeno je prihvatanjem svih prava i obaveza na kojima se zasniva Evropska unija i njen institucionalni okvir, obuhvaćenih pod pojmom pravne tekovine (acquis communautaire-a). Najvažniji elementi pravne tekovine EU su:

  • primarno zakonodavstvo – osnivački ugovori;
  • sekundarno zakonodavstvo – uredbe, direktive, odluke, preporuke i mišljenja;
  • drugi izvori prava – presude Suda pravde Evropske unije, opšta pravna načela, međunarodni ugovori;
  • ostali akti – rezolucije, izjave, preporuke, smernice, zajedničke akcije, zajedničke pozicije itd.

Pravna tekovina EU podeljena je u 35 tematskih poglavlja, koji se ujedno smatraju i poglavljima pregovora. Do ulaska u članstvo u EU svaka država kandidat dužna je da preuzme celokupnu pravnu tekovinu Evropske unije i bude sposobna za njenu efikasnu primenu. Ako država kandidat do trenutka stupanja u članstvo zbog opravdanih razloga ne može u potpunosti prihvatiti i primeniti pravnu tekovinu u pojedinom poglavlju pregovora, država kandidat u pregovorima o tom poglavlju može zatražiti tzv. prelazne periode, koja čine dodatna vremenska razdoblja za potpuno usklađivanje nacionalnog zakonodavstva s pravnom tekovinom Evropske unije na određenom području i nakon pristupanja u članstvo u EU. Zatražena prelazna razdoblja moraju biti vremenski i sadržajno ograničena i ne smeju narušavati slobodu tržišne konkurencije ili uticati na funkcionisanje unutrašnjeg tržišta Evropske unije. U određenim slučajevima državama kandidatima su bila odobrena i izuzeća (derogacije) kao trajna odstupanja od primene pravne tekovine na određenom području. Potrebno je naglasiti kako prelazna razdoblja za primenu pravne tekovine mogu biti dogovorena i u interesu Evropske unije.

TOP